آیا مرد می‌تواند مهریه را قسطی پرداخت کند؟

بله، اما این حق خودکار نیست و باید در دادگاه اثبات شود. اگر دادگاه ادعای اعسار را بپذیرد، حکم به ایا مرد میتواند مهریه را قسطی پرداخت کند؟ مثبت پاسخ داده می‌شود و اقساط مشخص می‌گردد. حتی مردی که هیچ درآمد ثابتی ندارد هم موظف است بخشی از مهریه را به‌عنوان پیش قسط بپردازد.

طبق اصلاح اخیر قانون (۱۴۰۴)، تا سقف ۱۴ سکه، اگر زوج نتواند اعسار خود را ثابت کند، امکان صدور حکم جلب وجود دارد؛ برای مازاد بر آن، اثبات تمکن مالی زوج بر عهده زوجه است.

چند روز برای پرداخت پیش قسط مهلت داریم؟

پس از قطعی شدن حکم اعسار، دادگاه معمولاً مهلتی بین ده تا سی روز برای پرداخت اولین قسط تعیین می‌کند. زوج از زمان صدور اجراییه مهریه هم عموماً حدود یک ماه فرصت دارد تا دادخواست اعسار را تقدیم کند. همچنین بعد از صدور رأی اعسار، حدود بیست روز مهلت تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان وجود دارد؛ اگر رقم پیش قسط با وضعیت مالی‌تان همخوانی ندارد، همین بازه فرصت اصلی شماست.

اگر پیش قسط را پرداخت نکنیم چه می‌شود؟

عدم پرداخت پیش قسط یا اقساط ماهانه دقیقاً همان پیامد عدم پرداخت مهریه یکجا را دارد: زوجه می‌تواند درخواست صدور حکم جلب بدهد. رأی اعسار طبق رویه دیوان عالی کشور در پرونده‌های مشابه معمولاً قابل فرجام‌خواهی نیست، به همین دلیل روند اجرای حکم معمولاً سریع پیش می‌رود.

طبق رویه رایج دادگاه‌های خانواده، بیشتر پیش قسط‌ها بین ۳ تا ۱۰ سکه تعیین می‌شود؛ این عدد قاعده قانونی نیست، صرفاً بازتاب رویه غالب است. در پرونده‌هایی که زوج هیچ دارایی قابل‌شناسایی نداشته باشد، ممکن است پیش قسط به یک یا دو سکه هم تقلیل یابد؛ در مقابل، با کشف دارایی پنهان، این رقم می‌تواند به ده‌ها سکه برسد. الگوی «مهریه سالی یک سکه» مربوط به اقساط بعد از پیش قسط است، نه خود پیش قسط.

آیا می‌شود به جای سکه پول نقد پرداخت کرد؟

بله، اکثر دادگاه‌ها معادل ریالی سکه را بر اساس نرخ روز محاسبه می‌کنند و امکان پرداخت نقدی معادل آن وجود دارد، مگر آنکه دادنامه صراحتاً غیر از این را قید کرده باشد.

پیش قسط سکه مهریه را چطور پرداخت کنیم؟

اجرای احکام مدنی حساب مشخصی برای واریز معرفی می‌کند. مبلغ ریالی معادل سکه را به همان حساب واریز کرده و رسید بانکی را به دفتر شعبه یا اجرای احکام تحویل دهید؛ تا ثبت رسید در پرونده، پرداخت محقق‌شده تلقی نمی‌شود.

آیا قانون جدید مهریه در تعیین پیش قسط مؤثر است؟

قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۴ دقیقاً همین بخش را تغییر داده: سقف مجازات حبس بابت عدم پرداخت مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه کاهش پیدا کرده است. طبق اصلاح ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، اگر مهریه در زمان عقد تا ۱۴ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، امکان صدور حکم جلب همچنان وجود دارد؛ برای هر رقمی بالاتر از ۱۴ سکه، زوجه باید تمکن مالی واقعی زوج را در دادگاه اثبات کند.

این تغییر روی رقم دقیق پیش قسط اثر مستقیم ندارد، چون تعیین پیش قسط همچنان بر عهده قاضی و بر اساس دارایی واقعی زوج است. اما چون سقف جدید بسیار پایین‌تر از سقف قبلی است، بخش بزرگ‌تری از مهریه‌های رایج امروز از همان ابتدا مشمول قاعده «اثبات ملائت توسط زوجه» می‌شود، نه قاعده «اعسار زوج»؛ همین موضوع باعث می‌شود دادگاه‌ها در تعیین پیش قسط بیشتر به مستندات دارایی واقعی زوج تکیه کنند تا صرفاً عدد مهریه مندرج در سند ازدواج. تا امروز رأی وحدت رویه مشخصی که میزان پیش قسط را تعیین کرده باشد صادر نشده؛ اختیار تعیین این مبلغ همچنان در دست قاضی رسیدگی‌کننده است. با توجه به تازه بودن این اصلاحیه، بهتر است پیش از هر تصمیم، آخرین رویه اجرایی شعبه مربوطه را از طریق مشورت حقوقی مستقیم بررسی کنید.