وقتی یک قسط مهریه پرداخت نشود، چه اتفاقی می‌افتد؟

تقسیط مهریه‌ای که دادگاه با پذیرش اعسار مرد صادر کرده، مشروط به پرداخت منظم اقساط است. اگر این تعهد نقض شود، زن نیازی ندارد صبر کند تا همه اقساط سررسید شوند؛ می‌تواند با مراجعه به اجرای احکام، تقاضای صدور اجرائیه برای کل مبلغ باقیمانده را مطرح کند. بسیاری از دادگاه‌ها وقتی می‌بینند مرد چند قسط پیاپی را نپرداخته، تقسیط را بی‌اثر تلقی می‌کنند و اجازه می‌دهند مطالبه یکجا پیگیری شود.

نکته مهم این است که مرد در این مرحله می‌تواند دوباره ادعای ناتوانی مالی مطرح کند، اما این ادعا خودکار پذیرفته نمی‌شود و باید در دادگاه اثبات شود. برای بررسی دقیق این‌که آیا شرایط قانونی برای درخواست جدید اعسار وجود دارد، بسیاری از افراد با یک وکیل اعسار مهریه اصفهان مشورت می‌کنند.

سقف حبس برای عدم پرداخت: از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه

با اصلاح ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده در سال ۱۴۰۴، ضمانت اجرای کیفری عدم پرداخت مهریه از سقف ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه کاهش پیدا کرده است. این تغییر به معنای از بین رفتن اصل بدهی نیست؛ کل مبلغ مهریه همچنان معتبر است، اما برای مازاد بر ۱۴ سکه دیگر امکان صدور جلب وجود ندارد و وصول آن صرفاً از طریق اثبات توان مالی مرد و توقیف اموال دنبال می‌شود.

آیا می‌شود دوباره درخواست اعسار داد؟

اگر وضعیت مالی مرد از زمان صدور حکم اول واقعاً بدتر شده باشد، دادگاه ممکن است دادخواست تعدیل اقساط یا اعسار جدید را بپذیرد؛ اما اگر عدم پرداخت صرفاً ناشی از خودداری باشد، تکرار این درخواست معمولاً با استقبال دادگاه روبه‌رو نمی‌شود. بررسی دقیق پرونده پیش از هر اقدام اهمیت زیادی دارد و برای همین بسیاری از افراد برای انتخاب بهترین وکیل مهریه اصفهان پیش از هر تصمیمی مشورت می‌گیرند.

پیش‌قسط و اشتباهات رایج در تنظیم تقسیط

بخش زیادی از پرونده‌های عدم پرداخت اقساط، از همان ابتدای تنظیم تقسیط شکل می‌گیرد. وقتی پیش‌قسط یا اقساط ماهانه فراتر از توان واقعی مرد تعیین شود، توقف پرداخت فقط مسئله زمان است. سوال رایج در این مرحله این است که پیش پرداخت مهریه چقدر است؟ و پاسخ این است که قانون عدد ثابتی تعیین نکرده؛ این مبلغ بر اساس دارایی و درآمد فعلی مرد در دادگاه مشخص می‌شود.

سوال دیگری که زیاد پرسیده می‌شود این است که ایا مرد میتواند مهریه را قسطی پرداخت کند؟ بله، اما این حق خودکار نیست؛ باید ابتدا اعسار او در دادگاه اثبات شود.

مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه؛ اثرشان روی حکم تقسیط

پیش از رسیدن به بحث تخلف از تقسیط، خوب است بدانید که نوع مهریه ثبت‌شده در عقدنامه هم روی مسیر اجرا اثر می‌گذارد. مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن هر زمان بخواهد می‌تواند آن را مطالبه کند و مرد باید بلافاصله پرداخت کند، مگر آنکه اعسار خود را ثابت کند. مهریه عندالاستطاعه اما مشروط به این است که ابتدا ثابت شود مرد توانایی مالی پرداخت را دارد؛ در غیر این صورت اصلاً امکان مطالبه فوری وجود ندارد.

این تفاوت وقتی اهمیت پیدا می‌کند که تقسیط بر مبنای یکی از این دو نوع صادر شده باشد. در مهریه عندالمطالبه، همین که یک قسط پرداخت نشود، زن بلافاصله می‌تواند تقاضای اجرائیه بدهد، چون اصل حق مطالبه از قبل برایش محرز است. اما در مهریه عندالاستطاعه، حتی در صورت عدم پرداخت قسط، دادگاه ممکن است دوباره از زن بخواهد توان مالی فعلی مرد را اثبات کند، پیش از آنکه اجازه وصول یکجا صادر شود. به همین دلیل، بررسی دقیق نوع مهریه در عقدنامه، اولین قدمی است که پیش از هر اقدام اجرایی باید انجام شود.

نقش دفترخانه و اجرای ثبت در وصول اقساط معوق

خیلی‌ها فکر می‌کنند تنها مسیر پیگیری عدم پرداخت قسط، مراجعه به دادگاه است. اما اگر سند ازدواج در دفترخانه رسمی تنظیم شده باشد، زن این امکان را دارد که بدون طرح دعوای جدید در دادگاه، مستقیماً از طریق اجرای ثبت (دایره اجرای اسناد رسمی) تقاضای صدور اجرائیه کند. این مسیر معمولاً کوتاه‌تر از رسیدگی قضایی است، چون نیازی به تشکیل جلسه دادرسی و شنیدن دفاعیات طرفین در همان مرحله اول نیست؛ اجرای ثبت مستقیماً بر مبنای سند رسمی اقدام می‌کند.

با این حال، اگر مرد در پاسخ به اجرائیه ثبتی مدعی اعسار شود، پرونده از دایره ثبت خارج و به دادگاه صالح ارجاع داده می‌شود تا ادعای اعسار رسیدگی شود. یعنی اجرای ثبت مسیر شروع سریع‌تری فراهم می‌کند، اما در صورت مقاومت مرد، بخشی از پرونده بازهم به چرخه قضایی برمی‌گردد.

هزینه‌های اجرایی و اینکه چه کسی آن‌ها را پرداخت می‌کند

صدور اجرائیه، هزینه‌های کارشناسی برای ارزیابی اموال توقیف‌شده، و در برخی موارد هزینه‌های آگهی مزایده، همگی هزینه‌بر هستند. رویه معمول این است که این هزینه‌ها ابتدا توسط طلبکار (زن) پرداخت می‌شود تا روند اجرا متوقف نماند، اما در نهایت از محل همان اموال توقیف‌شده یا از مبلغ وصولی مهریه کسر و به او بازگردانده می‌شود.